GIA PHẢ HỌ NGUYỄN TIẾN

LỜI NÓI ĐẦU Một nhẽ mà ai cũng hiểu bản chất của tự nhiên muôn đời để tồn tại và phát triển. Như cây muốn xanh tốt, cành lá sum suê thì bộ rễ cần tốt, chắc chắn, bền vững. Nguồn nước ở sông, hồ, biển cả, do đâu mà có? Con người ai cũng có quê hương bản quán, có quê cha đất tổ, có cha mẹ sinh thành. Một nhẽ tự nhiên đó khi nhận thức được, làm cho chúng ta có lòng nhân ái, ý thức uống nước nhớ nguồn sâu sắc, ý thức ăn quả nhớ người trồng cây. Cũng như bầy chim cần có tổ và con người cần có quê hương là lẽ vậy. Xa quê hương bao năm, lại bận công việc, nhưng khi nào tôi cũng đau đáu muốn tập hợp, viết tiếp gia phả Họ Tộc, mà các cụ đã để lại. Hằng mong, Gia Tộc mãi nối tiếp lưu giữ trang sử vàng của Họ Tộc. Tư liệu về dòng họ các cụ để lại còn duy nhất một bản gốc, nhiều tư liệu đã thất lạc do chiến tranh. Bản gốc được chú Nguyễn Tiến Cảnh tin tưởng trao cho tôi và nhắn nhủ: "Cháu hãy làm gia phả của họ để duy trì dòng họ có căn cứ huyết thống cháu nhé!"... Bản gốc rất sơ khai, được viết trên giấy bản bằng chữ Nôm, tôi đã nhờ dịch giả và chỉ biết từ các cụ tổ, lập nghiệp đầu tiên trên đất Kim Nê, Thanh Bình, Hà Đông tỉnh và sinh ra 3 con trai (con gái không biết có hay không). Cơ sở đó đã có 3 chi: Con cả Chi thứ nhất, con hai Chi hai, con ba Chi ba. Năm 1985 tôi thường xuyên về quê để tìm hiểu thông tin của hai chú (Chi 3): Chú Nguyễn Tiến Hưng và Chú Nguyễn Tiến Cảnh về tư liệu gia phả bằng lời kể lại, tôi cố gắng ghi chép nhờ trí nhớ của hai chú về gia tộc. Năm 1989 chú Tiến Hưng ra đi hưởng Thọ 80 tuổi, năm 1996 chú Tiến Cảnh ra đi hưởng Thọ 82 tuổi. Kế tiếp sự nghiệp có các chú: Nguyễn Tiến Tự, chú Nguyễn Tiến Sử (thuộc Chi 3) cũng đóng góp nhiều tư liệu đương thời. Tham khảo những người cao niên, những người có mối quan hệ với họ Nguyễn Tiến trong thôn biết về dòng họ Nguyễn Tiến cũng là tư liệu quý báu chân thực để bổ sung vào gia phả dòng họ Nguyễn Tiến có cơ sở. Những tìm hiểu xác thực: Tương truyền kể lại sự hình thành thôn Kim Nê, xuất xứ từ thôn Xuân Khôi bị tan rã do giặc xâm hại và dịch bệnh (Nay không còn tên Xuân Khôi). Nhưng đất đai vẫn còn đó, cây lộc vừng trên trăm năm, nay vẫn còn, tại cánh đồng, trước đây nơi đây là đình, nhưng đã bị giặc Pháp đốt cháy. Điều đó đã minh chứng lịch sử cho ngày nay, nay thuộc đất xã Trung Hoàng liền kề dải đất với xã Thanh Bình. Nay đều thuộc huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Chú dượng Nguyễn Bá Hẹ - vợ là Nguyễn Thị Hoạt (họ Nguyễn Tiến) năm 1974 đã cung cấp nhiều thông tin về gia đình họ ngoại rất quý giá. Hai chị: Nguyễn Thị Xếp – chồng là Trát và chị Nguyễn Thị Bế - chồng là Nguyễn Bá Tho, kể về những năm tháng bố con, chú cháu sống trong cùng một nhà (Cụ Nguyễn Tiến Đường có 4 con: 3 trai, 1 gái là Nguyễn Tiến Khai, Nguyễn Tiến Sáng, Nguyễn Thị Bầy và Nguyễn Tiến Hưởng cùng hai cháu Nguyễn Tiến Nhàn và Nguyễn Thị Bế). Ngôi nhà xưa các cụ ở hiện nay là nhà Cụ Nguyễn Tiến Đường, nhượng cho chú Nguyễn Tiến Phúc. Sau đó cụ chuyển đến nhà ông Nguyễn Tiến Sáng em ông Nguyễn Tiến Khai vì ông Nguyễn Tiến Sáng mất sớm không vợ con (ông Tiến Khai, ông Tiến Sáng là anh bà Bầy và ông Tiến Hưởng là con cụ Nguyễn Tiến Đường). Các cụ ra đi để lại cho cháu Nguyễn Tiến Nhàn thờ tự tổ tiên và nay là cháu Nguyễn Tiến Thỏa đang nối dõi. Hai ông cùng thôn là ông Chắc Ninh và ông Đá đã kể lại cho tôi nghe về tình bạn của ông Nguyễn Tiến Hưởng (bố tôi) với bố của hai ông rất chân tình. Tới thăm cụ bố đẻ chú Thanh ở thôn Trung Hoàng (Liền kề thôn Kim Nê) được cụ kể lại cơ duyên sao có tình nghĩa anh em như bây giờ. Cụ đọc cho nghe và được nhìn cụ thể ghi trong gia phả họ Nguyễn dòng họ của cụ. Cụ Nguyễn Chiếu - bố của cụ làm Chánh tổng Trung Hoàng. Cụ có 3 vợ, nhưng vợ cả và vợ hai không có con, cụ lấy vợ Ba dòng họ Nguyễn Tiến thôn Kim Nê. Điều đó đã duy trì được sự tôn vinh của dòng họ hiện nay. Gia phả của họ bổ sung các thế hệ từ đó đến nay và sau này vẫn quan hệ anh em, đó là vợ chồng chú Thanh, tiếp đến là con của chú Thanh. Tới thăm gia đình anh Dương Xuân Thịnh thôn Nam Hài xã Nam Phương Tiến. Đó là quê hương bà Nội của tôi là Dương Thị Biện. Hai thôn Kim Nê và thôn Nam Hài cách nhau con sông Bùi. Anh Thịnh cho tôi xem gia phả của dòng họ Dương, trong đó có ghi tên bà nội tôi Dương Thị Biện là con cụ Chánh tổng, lấy chồng họ Nguyễn Tiến tên là Nguyễn Tiến Đường - ông nội tôi. Bà nội và ông nội tôi đều là con của hai cụ Chánh tổng. Những ngày về quê tôi và anh Nhàn đều sang thăm hỏi gia đình anh Thịnh, chuyện kể rằng hồi thanh niên anh hay sang chơi với anh Nhàn bố cháu Thỏa. Lần đầu tôi tới thăm anh chị Thịnh và các cháu, tôi được anh dẫn sang nhà bác trưởng họ và được coi gia phả họ Dương, trong gia phả ghi chép đầy đủ anh em, ghi rõ bà Dương Thị Biện là con thứ mấy trong gia đình và lấy chồng tên là Nguyễn Tiến Đường quê Kim Nê - Thanh Bình - Hà Đông. (Nay là Hà Nội). Quê hương: Xã Thanh Bình - Chương Mỹ - Hà Nội (Năm 2003) gồm: Kim Nê 250 hộ, Thanh Nê 400 hộ, Trung Hoàng 500 hộ, Đồi Chè 100 hộ, Tiên Phối 100 hộ và Đồi Bé thuộc Chương Mỹ Hà Nội năm 2009. Quyển gia phả được ghi chép: Ngày 22-6-2003 (âm lịch 25-5-2003 năm Quý Mùi) gồm có: Chú Phúc, chú Mỹ, chú Sử. Anh Khì, anh Nhàn và tôi là người biên soạn. Thông qua dòng họ và hiệu chỉnh của Họ Tộc ngày 20-8-2024 (âm lịch 5-7-2024 năm Giáp Thân) và ngày 26-8-2007 (âm lịch 14-7-Đinh Hợi). Bổ sung của Họ Tộc gồm Ba chú (Phúc, Mỹ, Sử). Anh em gồm (Kính, Hinh, Xứng) Chi 3 bổ sung ngày 15-5-2010, 19-7-2010 và ngày 24-8-2010 (âm lịch 2-10 năm Canh Dần). Các cháu hậu duệ Chi 2 bổ sung gồm (Tiến Toan, Tiến Phượng, Tiến Các) ngày 7-11-2010 (âm lịch 2-10 năm Canh Dần). Và ngày 10-11-2010 (âm lịch 5-10 năm Canh Dần). Tổng duyệt gia phả gồm có 3 chi: Chú (Phúc, Mỹ, Sử), cùng Tiến Kính, Tiến Hinh, trưởng họ Nguyễn Tiến Khì, trưởng Chi 2 Nguyễn Tiến Toan, trưởng Chi 3 Nguyễn Tiến Thỏa và anh em trong họ tộc. Việc lập gia phả mang tính kế thừa, cũng là trách nhiệm của toàn thể anh em trong họ Nguyễn Tiến, cần ghi chép thường nhật: Vui, buồn kể cả con trai, con gái. Ghi nhận sự trưởng thành của mọi người trong dòng họ như việc học hành và sự nghiệp làm kinh tế giỏi, người biết lan tỏa tình yêu, sự hiếu nghĩa. Điều đó luôn là tấm gương cho sự phát triển tôn vinh của dòng họ. Cập nhật ghi chép chân thực về từng thời kỳ để thấy sự hưng thịnh và phấn đấu cho sự trường tồn của dòng họ, đoàn kết, thương yêu nhau khi chúng ta là anh em một nhà. Lời dạy của tổ tiên: Vạn vật thịnh hưng trung vãng tiết Tổ tiên thủy liệt tự đinh Ý nghĩa: Những truyền thống, những di sản văn hóa quý báu mà ông cha ta đã dày công xây dựng còn hay mất, phát triển lên tầm cao hay không là ở con cháu.